Grupo

Tăng cường các biện pháp bảo vệ cây trồng trước rét đậm, rét hại để hạn chế thiệt hại sản xuất nông nghiệp

Trước diễn biến ngày càng phức tạp của thời tiết trong mùa đông, đặc biệt là các đợt rét đậm, rét hại xuất hiện trên diện rộng, việc chủ động triển khai các biện pháp bảo vệ cây trồng có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp. Theo dự báo, trong khoảng thời gian từ ngày 21 đến ngày 23/1, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sẽ chịu ảnh hưởng của một đợt không khí lạnh mạnh, gây rét đậm trên diện rộng, vùng núi có nơi rét hại kéo dài. Nhiệt độ thấp không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng của cây trồng mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại lớn nếu không có biện pháp phòng ngừa kịp thời.

Trước tình hình đó, ngày 21/1/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành công văn số 1059/SNNMT-TT&BVTV, đề nghị UBND các xã, phường khẩn trương chỉ đạo và triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo vệ cây trồng, hạn chế thấp nhất thiệt hại do rét đậm, rét hại gây ra. Đây là động thái cần thiết, thể hiện sự chủ động của ngành nông nghiệp trong việc thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm an toàn cho sản xuất nông nghiệp trên địa bàn.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: cung cấp cây giống nuôi cấy mô

Theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, chủ động thông tin đến người dân

Một trong những yêu cầu quan trọng được Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh là các địa phương cần theo dõi sát diễn biến thời tiết, đặc biệt là các bản tin dự báo, cảnh báo rét đậm, rét hại từ cơ quan khí tượng thủy văn. Việc cập nhật thông tin kịp thời và chính xác sẽ giúp chính quyền cơ sở và người dân chủ động hơn trong việc điều chỉnh kế hoạch sản xuất, chăm sóc cây trồng phù hợp với điều kiện thời tiết thực tế.

Các xã, phường cần tăng cường tuyên truyền, thông báo rộng rãi đến bà con nông dân thông qua hệ thống truyền thanh, các nhóm cộng đồng, tổ hợp tác, hợp tác xã nông nghiệp để người dân nắm rõ mức độ rét, thời gian rét kéo dài cũng như các khuyến cáo kỹ thuật cần thực hiện. Khi người dân được cung cấp đầy đủ thông tin, việc triển khai các biện pháp bảo vệ cây trồng sẽ đạt hiệu quả cao hơn, hạn chế tình trạng chủ quan hoặc xử lý chậm trễ.

Biện pháp bảo vệ đối với diện tích mạ đã gieo chưa cấy

Đối với diện tích mạ đã gieo nhưng chưa đến thời điểm cấy, nguy cơ bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ thấp là rất lớn. Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương hướng dẫn người dân thực hiện nghiêm các biện pháp kỹ thuật để giữ ấm cho mạ. Cụ thể, cần giữ nước trên mặt luống mạ ở mức 2–3cm nhằm ổn định nhiệt độ, hạn chế sự chênh lệch nhiệt giữa ngày và đêm.

Khi nhiệt độ xuống dưới 13°C, cần che phủ nilon cho toàn bộ diện tích mạ để bảo vệ cây non khỏi rét hại. Việc che phủ phải được thực hiện đúng kỹ thuật, đảm bảo kín gió nhưng vẫn có độ thông thoáng nhất định để tránh phát sinh nấm bệnh. Bên cạnh đó, người dân cần chăm sóc mạ theo đúng quy trình kỹ thuật, thường xuyên kiểm tra tình trạng sinh trưởng để kịp thời xử lý khi có dấu hiệu bất thường.

Một lưu ý quan trọng là tuyệt đối không bón thúc phân đạm cho mạ khi nhiệt độ xuống dưới 15°C. Việc bón đạm trong điều kiện rét đậm không những không giúp cây phát triển mà còn làm cây yếu, dễ nhiễm bệnh và có nguy cơ bị chết rét.

Chăm sóc và bảo vệ diện tích lúa đã cấy

Đối với diện tích lúa đã cấy, biện pháp giữ nước trên ruộng đóng vai trò then chốt trong việc giữ ấm cho cây. Mực nước cần được duy trì ở mức 3–4cm để hạn chế tác động trực tiếp của không khí lạnh đến rễ và gốc lúa. Lớp nước này giúp điều hòa nhiệt độ, giảm nguy cơ lúa bị rét làm chậm sinh trưởng hoặc chết cây.

Ngoài việc giữ nước, người dân cần tiếp tục chăm sóc, làm cỏ và bón phân theo đúng quy trình kỹ thuật đã được khuyến cáo. Tuy nhiên, trong những ngày nhiệt độ xuống dưới 15°C, cần tạm dừng gieo cấy lúa mới để tránh rủi ro. Việc gieo cấy trong điều kiện rét đậm có thể dẫn đến tỷ lệ sống thấp, cây sinh trưởng kém và ảnh hưởng đến năng suất về sau.

Biện pháp đối với cây màu và cây trồng khác

Đối với các loại cây màu như ngô, lạc, đậu và một số cây trồng ngắn ngày khác, Sở Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo người dân tranh thủ độ ẩm đất để gieo trồng đúng thời vụ, sử dụng giống theo cơ cấu đã được khuyến cáo cho từng địa phương. Việc lựa chọn giống có khả năng chịu lạnh tốt, thời gian sinh trưởng phù hợp sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro do rét gây ra.

Đặc biệt, không gieo trồng cây màu trong những ngày nhiệt độ xuống dưới 15°C, bởi đây là ngưỡng nhiệt độ bất lợi cho quá trình nảy mầm và sinh trưởng ban đầu của cây. Nếu gieo trồng trong điều kiện rét đậm, cây dễ bị thối hạt, chết mầm hoặc phát triển chậm, dẫn đến giảm năng suất và tăng chi phí sản xuất.

Tăng cường vai trò của cán bộ chuyên môn và công tác kiểm tra đồng ruộng

Bên cạnh sự chủ động của người dân, vai trò của đội ngũ cán bộ chuyên môn tại cơ sở cũng được đặt lên hàng đầu. Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương cử cán bộ nông nghiệp bám sát đồng ruộng, thường xuyên kiểm tra tình hình sinh trưởng của cây trồng, kịp thời phát hiện các vấn đề phát sinh do rét đậm, rét hại để hướng dẫn người dân xử lý.

Các xã, phường cần tổng hợp tình hình thực tế, báo cáo đầy đủ và kịp thời về Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật để làm cơ sở báo cáo UBND tỉnh, đồng thời đề xuất các giải pháp hỗ trợ khi cần thiết. Việc phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống rét cho cây trồng.

Chủ động chuẩn bị vật tư và nguồn giống đảm bảo chất lượng

Song song với các biện pháp kỹ thuật, người dân cũng cần chủ động chuẩn bị vật tư nông nghiệp như nilon che phủ, phân bón phù hợp và nguồn giống đảm bảo chất lượng. Trong trường hợp cần gieo trồng bổ sung hoặc khôi phục diện tích bị thiệt hại sau rét, việc lựa chọn giống từ các vườn ươm cây giống uy tín uy tín sẽ giúp đảm bảo tỷ lệ sống cao và sinh trưởng ổn định.

Việc tăng cường các biện pháp bảo vệ cây trồng trước rét đậm, rét hại không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là yêu cầu lâu dài trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan. Khi chính quyền, ngành chuyên môn và người dân cùng chủ động, đồng lòng triển khai các biện pháp phù hợp, thiệt hại do rét gây ra sẽ được hạn chế, góp phần bảo đảm an toàn và hiệu quả cho sản xuất nông nghiệp.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Vigen cây giống cấy mô chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.

Booking with Yoshi Trans ensures a smooth and stress-free travel experience. They provide spacious vehicles that meet the needs of families and large groups. Comfort and safety are prioritized in every trip. Their experienced drivers help you reach your destination efficiently. Trust your transportation needs

NHÂN GIỐNG CÂY DƯỢC LIỆU KỶ TỬ BẰNG NUÔI CẤY MÔ TRONG ỐNG NGHIỆM – HƯỚNG ĐI TRIỂN VỌNG CHO PHÁT TRIỂN DƯỢC LIỆU TẠI VIỆT NAM

1. Giá trị dược liệu và tiềm năng phát triển của cây kỷ tử

Cây kỷ tử (Lycium barbarum L.), còn được biết đến với các tên gọi như câu khởi, khởi tử hay địa cốt tử, là loài thực vật thuộc họ Cà. Đây là cây dược liệu có lịch sử sử dụng lâu đời, xuất hiện trong các tài liệu y học cổ truyền cách đây hơn 2.500 năm tại Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Trong Đông y, kỷ tử được xếp vào nhóm dược liệu bổ dưỡng, thường được dùng để bồi bổ cơ thể, tăng cường sinh lực và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý mạn tính.

Ngày nay, kỷ tử không chỉ được sử dụng như một vị thuốc mà còn được xem là “siêu trái cây”, “siêu thực phẩm” nhờ hàm lượng cao các hợp chất sinh học có lợi cho sức khỏe. Nhiều nghiên cứu hiện đại cho thấy quả và rễ kỷ tử chứa các hoạt chất giúp tăng cường miễn dịch, bảo vệ gan và thận, cải thiện thị lực, làm chậm quá trình lão hóa, đồng thời hỗ trợ phòng ngừa các bệnh nguy hiểm như tim mạch, tiểu đường và ung thư. Nhờ những giá trị nổi bật này, nhu cầu sử dụng kỷ tử trên thị trường thế giới ngày càng gia tăng.

2. Thực trạng sản xuất và khó khăn về nguồn giống kỷ tử tại Việt Nam

Hiện nay, Trung Quốc vẫn là quốc gia cung cấp chủ lực các sản phẩm kỷ tử cho thị trường toàn cầu, với quy mô trồng lớn, công nghệ chế biến và bảo quản đồng bộ. Tại Việt Nam, mặc dù kỷ tử được đánh giá là cây dược liệu có giá trị kinh tế cao, song diện tích trồng còn rất hạn chế. Cây chủ yếu phân bố ở một số tỉnh miền núi phía Bắc như Sa Pa, Lào Cai, được trồng quy mô nhỏ để lấy lá nấu canh hoặc làm thuốc chữa ho, sốt theo kinh nghiệm dân gian.

Trong những năm gần đây, cùng với xu hướng sử dụng dược liệu tự nhiên và thực phẩm chức năng, nhiều người dân và doanh nghiệp bắt đầu quan tâm đến việc trồng kỷ tử nhằm phát triển kinh tế. Tuy nhiên, quá trình nhân rộng diện tích trồng đang gặp phải rào cản lớn về nguồn giống. Hiện nay, giống kỷ tử chủ yếu được nhân bằng phương pháp gieo hạt hoặc giâm cành truyền thống. Phương pháp gieo hạt thường cho tỷ lệ nảy mầm không đồng đều, cây con sinh trưởng không đồng nhất, chất lượng giống và năng suất thấp. Trong khi đó, giâm cành khó nhân nhanh số lượng lớn, dễ mang mầm bệnh từ cây mẹ, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất lâu dài.

Trước thực trạng đó, việc ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô thực vật để tạo nguồn giống kỷ tử sạch bệnh, đồng đều và số lượng lớn được xem là giải pháp khoa học mang tính chiến lược. Các mô hình nhân giống cây trồng bằng công nghệ cao hiện nay cũng đang được quan tâm và phát triển tại https://vigen.vn/, cho thấy xu hướng tất yếu của ngành nông nghiệp hiện đại.

3. Nghiên cứu nhân giống kỷ tử in vitro – bước đột phá về công nghệ

Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và khoảng trống nghiên cứu trong nước, nhóm tác giả tại Trường Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng đã tiến hành nghiên cứu quy trình nhân giống in vitro cây dược liệu quý kỷ tử. Đây được xem là một trong những nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam công bố quy trình sản xuất giống kỷ tử bằng phương pháp nuôi cấy mô trong ống nghiệm.

Nguồn vật liệu ban đầu là hạt giống kỷ tử thu từ quả kỷ tử nhập khẩu từ Trung Quốc. Hạt được rửa sạch dưới vòi nước chảy để loại bỏ tạp chất, sau đó đưa vào tủ cấy vô trùng để tiến hành khử trùng. Quy trình khử trùng được thực hiện bằng cách ngâm hạt trong cồn 70 độ trong thời gian 3 phút, sau đó rửa lại ba lần bằng nước cất vô trùng. Các hạt đã xử lý được cấy vào môi trường MS, là môi trường tổng hợp phổ biến trong nuôi cấy mô thực vật, chứa đầy đủ khoáng đa lượng, vi lượng và vitamin cần thiết cho sự phát triển của cây.

Sau khoảng ba tuần nuôi cấy, hạt kỷ tử nảy mầm và phát triển thành cây con in vitro với chiều cao trung bình 5–6 cm, mỗi cây có từ 6–8 lá. Đây là giai đoạn quan trọng để tạo nguồn vật liệu ban đầu cho quá trình nhân nhanh chồi.

https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp

4. Quy trình nhân nhanh chồi và tạo rễ trong ống nghiệm

Từ cây con in vitro, các chồi được cắt ngắn với chiều dài khoảng 1–1,5 cm để tiến hành nhân nhanh chồi. Môi trường nhân chồi được sử dụng là môi trường MS bổ sung 3% sucrose, 0,8% agar và chất điều hòa sinh trưởng BAP với nồng độ 0,5 mg/L. Kết quả cho thấy hệ số nhân chồi đạt mức cao, trung bình 7,35 chồi trên mỗi mẫu, chiều cao chồi đạt khoảng 1,9 cm và số lá trung bình 5,3 lá sau ba tuần nuôi cấy.

Sau giai đoạn nhân chồi, các chồi khỏe được tách riêng và chuyển sang môi trường tạo rễ. Môi trường tạo rễ là ½ MS, bổ sung 3% sucrose và 0,8% agar. Trong điều kiện này, tỷ lệ ra rễ đạt tới 95,57%, số rễ trung bình trên mỗi chồi là 5,9 rễ, với chiều dài rễ khoảng 3,03 cm sau ba tuần nuôi cấy. Đây là những chỉ số rất khả quan, cho thấy cây con có khả năng sinh trưởng tốt khi chuyển ra môi trường ngoài.

5. Ý nghĩa khoa học và triển vọng ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu đã chứng minh rằng phương pháp nuôi cấy mô là hướng đi hiệu quả và triển vọng trong nhân giống cây kỷ tử tại Việt Nam. Quy trình khử trùng đơn giản, tỷ lệ nảy mầm tương đối cao, khả năng nhân nhanh chồi mạnh và tỷ lệ ra rễ vượt trội là những ưu điểm nổi bật của phương pháp này. Việc làm chủ quy trình nhân giống in vitro giúp tạo ra nguồn cây giống sạch bệnh, đồng đều về chất lượng, đáp ứng nhu cầu trồng với quy mô lớn.

Về mặt kinh tế, giống kỷ tử nuôi cấy mô có tiềm năng thương mại cao, góp phần giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm cho người trồng. Về lâu dài, đây cũng là tiền đề quan trọng để xây dựng vùng trồng kỷ tử tập trung, chủ động nguồn nguyên liệu cho ngành dược liệu, thực phẩm chức năng và xuất khẩu.

Trong bối cảnh nông nghiệp công nghệ cao đang được đẩy mạnh, các sản phẩm và giải pháp về giống cây nuôi cấy mô chất lượng cao cũng đang được giới thiệu rộng rãi tại https://vigen.vn/moi-truong-nuoi-cay-mo-dua/, góp phần kết nối nghiên cứu khoa học với sản xuất thực tiễn.

6. Kết luận

Nghiên cứu nhân giống cây kỷ tử bằng nuôi cấy mô trong ống nghiệm của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng đã mở ra hướng đi mới cho việc phát triển cây dược liệu có giá trị cao tại Việt Nam. Quy trình nhân giống in vitro không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị ứng dụng thực tiễn lớn, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về nguồn giống sạch bệnh, chất lượng cao. Nếu được chuyển giao và áp dụng rộng rãi, công nghệ này sẽ góp phần quan trọng vào phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân và từng bước khẳng định vị thế của dược liệu Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.